เสาร์ พ.ย. 25

สมาคม “เพอรานากัน”

Attention, เปิดในหน้าต่างใหม่. PDFพิมพ์อีเมล

สมาคม เพอรานากัน

ร่วมสืบสานมรดกวัฒนธรรม

 

 

                  สมาคมเพอรานากัน เป็นสมาคมสาธารณประโยชน์เพื่อการอนุรักษ์ ฟื้นฟูและสืบทอดประเพณีวัฒนธรรมบาบ๋า-เพอรานากัน จัดตั้งขึ้นอย่างเป็นทางการที่ จ.ภูเก็ต เมื่อวันที่ 31 มีนาคม 2549 นอกจากการพบปะสมาชิกในชุดแต่งกายพื้นเมืองในงาน เตี้ยมซิ้ม เป็นประจำแล้ว ยังมีการจัดประชุมสัมมนาทางวิชาการ จัดทำตำราทางประวัติศาสตร์วัฒนธรรมภูเก็ต จัดงานวิวาบาบ๋าภูเก็ต และหมุนเวียนกับสมาคมเพอรานากันในต่างประเทศเป็นเจ้าภาพประชุมใหญ่ประจำปี นอกจากนี้ยังอยู่ระหว่างความร่วมมือกับภาคส่วนต่างๆ ในการบูรณะฟื้นฟูอาคารเก่าธนาคารชาร์เตอร์และสถานีตำรวจภูธรตำบลตลาดใหญ่ให้เป็น พิพิธภัณฑ์บาบ๋าเมืองภูเก็ต เฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี และยังมีเป้าหมายในการนำเสนอย่านเมืองเก่าภูเก็ตเป็น มรดกโลก ซึ่งจะต้องใช้แรงกายแรงใจและความร่วมมือร่วมมืออย่างจริงจังจากทุกภาคส่วนของสังคมภูเก็ต

สมาคมเพอรานากัน เป็นตัวแทนของกลุ่มชนชาวบาบ๋าเพอรานากันภูเก็ต ปัจจุบันยังคงเป็นสมาคมเล็กๆ ซึ่งมีทิศทางการเติบโตไปในแนวทางที่ดี เนื่องจากคณะกรรมการและที่ปรึกษากิตติมศักดิ์ รวมถึงสมาชิกซึ่งปัจจุบันมีมากกว่า 500 สมาชิก ต่างเสียสละร่วมไม้ร่วมมือกันอย่างเข้มแข็ง อุตสาหะและเสียสละเต็มกำลังความสามารถ ในการขับเคลื่อน อนุรักษ์ ฟื้นฟู และการสืบสานวัฒนธรรมที่ดีงามของชาวบาบ๋าภูเก็ตให้บังเกิดความรุ่งเรืองและเป็นที่สนใจของสาธารณชนทั้งในจังหวัดภูเก็ต ในประเทศและต่างประเทศอย่างแพร่หลาย ซึ่งในช่วงปลายปีนี้ก็ได้รับมอบหมายให้เป็นเจ้าภาพในการจัดประชุมบาบ๋านานาชาติด้วย นพ.โกศล แตงอุทัย นายกสมาคมเพอรานากัน บอกเล่าถึงสถานะปัจจุบันของสมาคมหลังจากที่ได้รวมตัวกันมาได้เป็นเวลา 4 ปีเศษ

 

 

 

นพ.โกศล ถึงแผนงานของสมาคมฯ ว่า ในการขับเคลื่อนต่อจากนี้ก็ได้มีการกำหนดแนวทางการบริหารจัดการโดยกำหนดแผนยุทธศาสตร์ในการพัฒนาและกำหนดเป้าหมายเป็นลำดับขั้นตอน เริ่มด้วยการจัดกิจกรรมต่างๆ เพื่อการประชาสัมพันธ์เพื่อให้สมาคมฯ เป็นที่รู้จักของคนทั่วไป และจะเพิ่มความเข้มข้นมากขึ้น โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเชิงวิชาการ ข้อมูลพื้นฐานที่เป็นข้อเท็จจริงทางประวัติศาสตร์และวัฒนธรรม ซึ่งได้รับความร่วมมือสนับสนุนข้อมูลศึกษาวิจัยและวิทยากรจากกลุ่มนักวิชาการในท้องถิ่นเป็นอย่างดี เช่น อ.ปราณี สกุลพิพัฒน์, อ.ฤดี ภูมิภูถาวร เป็นต้น ส่งผลให้ปัจจุบันได้มีเอกสารทางวิชาการทั้งภาคภาษาไทย และภาษาอังกฤษ ฉบับแรก คือ วิวาห์บาบ๋าภูเก็ต มีการเขียนอ้างอิงวิชาการอย่างถูกต้อง ซึ่งก็จะเป็นแม่แบบของการประกอบพิธีวิวาห์บาบ๋าโบราณดั้งเดิมอย่างถูกต้อง เพราะในการอนุรักษ์วัฒนธรรมเราจะต้องรู้ถึงรากฐาน แก่นสารของวัฒนธรรมนั้นว่ามีที่มาที่ไปอย่างไรโดยจะต้องหาความเป็นตัวตนของตัวเองให้เจอ

 

 

จากนี้ได้วางแผนในการสร้างสิ่งที่เป็นวัตถุโครงสร้างที่ชัดเจน คือ การจัดทำพิพิธภัณฑ์บาบ๋าเมืองภูเก็ต เฉลิมพระเกียรติ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี  ซึ่งในคราวที่พระองค์ท่านเสด็จพระราชดำเนินทรงเปิดการประชุมวิชาการนานาชาติบาบ๋า-เพอรานากันสายธารเชื่อมสัมพันธ์ไทย-จีน ก็ได้ทอดพระเนตรนิทรรศการ บาบ๋า-เพอรานากันใต้ร่มพระบรมโพธิสมภาร ซึ่งทรงโปรดเป็นอย่างมากในการที่จะมีการจัดสร้างพิพิธภัณฑ์ขึ้นมา โดยบูรณะอาคารธนาคารชาร์เตอร์ และอาคารสถานีตำรวจตำบลตลาดใหญ่ เพื่อเก็บรวบรวมข้อมูลหรือจดหมายเหตุ รวมถึงการรวบรวมเรื่องราวเกี่ยวกับชาวบาบ๋าภูเก็ต สิ่งของ โบราณวัตถุ เครื่องใช้เก่าแก่ที่หาชมได้ยากในปัจจุบัน ตลอดจนแกลลอรี่หมุนเวียนในการจัดนิทรรศการต่างๆ เพื่อการศึกษาเรียนรู้อย่างยั่งยืนแก่คนรุ่นหลัง ตลอดจนส่งเสริมให้เป็นแหล่งท่องเที่ยวเชิงวัฒนธรรมในเขตเมืองเก่าภูเก็ต ซึ่งได้รับความร่วมมือเป็นอย่างดีจากจังหวัดภูเก็ต เทศบาลนครภูเก็ต ชมรมวิชาชีพสถาปัตยกรรมแห่งภูเก็ต และภาคส่วนต่างๆ ที่เกี่ยวข้องทั้งภาครัฐ เอกชนและประชาชน

 

ในการดำเนินการกิจกรรมที่ผ่านมา สำหรับกรรมการและสมาชิกสมาคมฯ อาจจะมีความเข้าใจแล้วเป็นอย่างดี แต่ความจริงแล้วชาวบาบ๋าในภูเก็ตคำนวนแล้วว่าน่าจะมีอยู่ประมาณ 70% ของประชาชนทั้งหมดตามทะเบียนราษฎร์ในทุกพื้นที่ ซึ่งมีจำนวนมากที่ยังไม่ได้เข้ามาร่วมกิจกรรมของสมาคม โดยไม่ได้รบกวนหรือจำเป็นจะต้องมาร่วมกิจกรรมทุกครั้ง แต่อยากให้ได้รับรู้ข่าวสาร ในระยะต่อไปก็จะมีการจัดทำระบบสมาชิกที่ชัดเจน เพื่อให้ทุกคนสามารถเข้าถึงวัฒนธรรมที่เป็นรากเหง้าอย่างแท้จริง นับเป็นนิมิตรหมายที่ดีทางจังหวัดโดยท่านผู้ว่าราชการจังหวัดภูเก็ตจะรณณรงค์ให้ชาวภูเก็ตแต่งกายด้วยชุดท้องถิ่นภูเก็ตทุกวันพฤหัสบดี

 

นพ.โกศล กล่าวถึงเป้าหมายใหญ่อีกประการ นั่นคือ การผลักดันให้ย่านเมืองเก่าภูเก็ต ซึ่งสร้างขึ้นโดยชาวบาบ๋าและอีกหลายกลุ่มชนที่มีความหลากหลายเชื้อชาติไม่ว่าจะเป็นชาวไทย ชาวฝรั่ง ชาวฮินดู ชาวอินเดีย ชาวซิกส์ ชาวมุสลิม ที่สามารถอยู่ร่วมกันอย่างสงบและสันติ ให้เป็นมรดกโลก แต่ความหมายของมรดกโลกนั้นค่อนข้างจะลึกซึ้งมาก และจะต้องมีการทำความเข้าใจกันอีกมาก ทั้งนี้ก็ต้องถามตัวเองด้วยว่าเรามีความพร้อมและความเข้าใจมากน้อยเพียงใด ซึ่งทางสมาคมฯ จะเป็นแกนหลักหนึ่งในการช่วยขับเคลื่อนโดยเฉพาะงานวิจัย การค้นคว้าหาข้อมูลข้อเท็จจริงต่างๆ เพราะเมื่อเป็นมรดกโลกแล้วคงไม่ได้มุ่งหวังเฉพาะเรื่องของผลประโยชน์ทางธุรกิจเท่านั้น แต่ที่สำคัญ คือ การธำรงรักษาอารยธรรม หากสามารถดำเนินการได้ก็ถือว่าเยี่ยมยอดมาก แต่การจะเดินไปให้ถึงจุดดังกล่าวยังคงต้องใช้เวลาอีกค่อนข้างมาก รวมถึงการทำความเข้าใจกับผู้ที่เกี่ยวข้องทุกภาคส่วน

อย่างไรก็ตาม นพ.โกศล กล่าวทิ้งท้ายว่า แม้ขณะนี้การขับเคลื่อนจะเป็นไปในทิศทางที่ดีมาก มีจำนวนสมาชิกเพิ่มขึ้นอย่างต่อเนื่อง แต่จำนวนสมาชิกอาจจะไม่ใช่ตัวชี้วัดความสำเร็จเพียงอย่างเดียว แต่ต้องถามผู้ที่ไม่ได้เป็นสมาชิก และเพื่อนฝูงในสังคมทุกภาคส่วนทั้งคนไทยและต่างชาติว่ารู้สึกอย่างไรกับกิจกรรมที่ทางสมาคมฯได้ดำเนินการ แต่คิดว่าที่ผ่านมาได้รับเกียรติจากภาคส่วนต่างๆ ทั้งรัฐและเอกชน รวมถึงองค์กรปกครองเป็นอย่างมาก เพราะเรื่องของวัฒนธรรมเป็นมรดกโบราณที่มีความสำคัญต่อการดำรงชีวิตของคนในสังคม  ซึ่งต้องอาศัยความร่วมมือในการช่วยกันดำรงให้คงอยู่ต่อไปอย่างยั่งยืน

 

 

สำหรับ เพอรานากัน เป็นภาษามลายู หมายถึง ผู้เกิดในท้องถิ่น ใช้เรียกกลุ่มชนลูกผสมในประเทศเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ เรียกชายว่า บาบ๋า เรียกหญิงว่า ยองย้า หรือ ย่าหยา ชาวภูเก็ตรับเอาวัฒนธรรมบาบ๋ามาจากบรรพบุรุษและมีอิทธิพลจากเมืองปีนังที่เป็นคู่ค้า แต่นิยมเรียกทั้งชายหญิงว่าเป็น บาบ๋า เหมือนกันหมด โดยความเป็นบาบ๋าพบได้จากการแต่งกายโดยชุดลูกไม้ต่อดอกของสตรีภูเก็ต อาหารที่กลมกล่อมด้วยรสชาตินุ่มนวลเครื่องปรุงชั้นดีแบบจีนและเผ็ดร้อนแบบไทย อาคารและเครื่องประดับแบบชิโนโปรตุกิสในย่านเมืองเก่า นับถือศาสนาพุทธ ทำนุบำรุงศาสนสถานทั้งวัดไทย และศาลเจ้าจีนที่เรียกว่า อ้าม รวมถึงประเพณีที่มีชื่อเสียง เช่น งานกินผัก งานพ้อต่อ งานไหว้เทวดา เป็นต้น